Eerste Priknick in Purmerend blijkt succes: “We hopen op een Priknick op meerdere locaties in Nederland”

De groep deelnemers poseert op de parkeerplaats van het bejaardenhuis Jaap van Praag. Wethouder Eveline Tijmstra staat rechts naast Arletta Cabenda (vrouw met het gele hesje).

De parkeerplaats voor het bejaardenhuis Jaap van Praag is vrijwel leeg. Van één van de auto’s staat de kofferbak open. Een groep mensen om de auto praat over de Priknick, het evenement waar ze aan mee gaan doen. Arletta Cabenda (58) is begeleidster van deze groep en te herkennen aan haar gele hesje met het logo van Rotary Club Purmerend op de achterkant. Haar collega is herkenbaar door de kaart met de route die hij in zijn hand heeft. Aan de deelnemers worden afvalgrijpers, vuilniszakken en handschoenen uitgedeeld. Wethouder van Groen Eveline Tijmstra (40) komt als laatste deelnemer van de groep aangelopen. Ze stelt zich voor aan de anderen en geeft aan ‘zin te hebben in de Priknick’.

De Priknick wordt voor het eerst gehouden in Purmerend. Tijdens het evenement worden deelnemers gestimuleerd om afval te rapen en het moet gaan zorgen voor bewustwording over zwerfafval. Als beloning voor het rapen van het afval wordt het evenement afgesloten met een picknick in het Leeghwaterpark.

Begeleider Arletta Cabenda en de andere begeleider laten een zwerfafval-stuk zien.

De groep van negen man is na de aankomst van Tijmstra compleet en vertrekt richting het nabijgelegen winkelcentrum Leeuwerikplein. De begeleidster geeft als tip om verder te kijken dan de voorkant van de struiken of bomen. De ervaring leert namelijk dat zwerfafval in de struiken beland. Er wordt afgesproken om uiterlijk 11.30 terug te komen op de parkeerplaats voor het Jaap van Praag-huis. Binnen een paar minuten valt de groep uit elkaar en struint iedere deelnemer zelfstandig de struiken en grond af gewapend met afvalgrijper en vuilniszak. Tijdens het rapen van afval valt vooral op dat de grond vol ligt met sigarettenpeuken, papier en kleine plastic zakjes.

Na onderling overleg besluiten Cabenda en de andere begeleider om via het nabijgelegen fietstunneltje naar de overkant van de weg te gaan. Vervolgens lopen ze via het Karekietpark naar basisschool de Klim-Op. Het schoolplein is afgesloten, maar er ligt toch afval. Hier kunnen de begeleiders niets aan veranderen. Daarom rapen ze vooral rondom de school, de struiken en de paden. Na enige tijd besluiten de begeleiders terug te lopen naar de afgesproken ontmoetingsplaats.

De basisschool is verlaten, desondanks ligt er rondom het gebouw genoeg zwerfafval.

Eveline Tijmstra (40) en de rest van de deelnemers komen de begeleiders tegemoet gelopen bij de parkeerplaats. Tijmstra is erg tevreden over de Priknick. “Ik vind het erg goed dat de Rotary Club Purmerend dit initiatief  organiseert. We hebben met een mooi team gelopen door de wijk Overwhere. Het valt mij op dat er veel sigarettenpeuken en klein zwerfafval in dit gedeelte van de wijk liggen.”

De gemeente Purmerend registreert sinds 2016 de vrijwilligers die strijden tegen zwerfafval. Destijds waren het 91. Drie jaar later zijn er ruim 330 participanten. Tijmstra: “Dat is een flinke toename. Wij willen hen zo goed mogelijk ondersteunen. Dit doen we bijvoorbeeld door informatieavonden te organiseren, een jaarlijkse blijk van waardering met een etentje te organiseren en door het verstrekken van materialen aan de vrijwilligers om zwerfafval op te ruimen.”

Tijmstra is aanwezig als inwoner van Overwhere, maar ook als wethouder. “Het viel mij tijdens het lopen rondom de nieuwe MBO-school op dat er kleine stukjes bouwafval lagen. In mijn ogen was het teveel, daarom ga ik intern aangeven dat er een veegwagen langs moet gaan.”

Uit de landelijke zwerfafvalmonitor 2016 blijkt dat er tijdens het houden van het onderzoek in totaal 30281 sigarettenpeuken zijn gevonden. Dit komt neer op 68% van het fijne zwerfafval (kauwgom en sigarettenpeuken). Daarnaast blijkt dat er 14390 stukken kauwgom gevonden zijn. Tenslotte zijn er 13905 verschillende snoepwikkels gevonden in Nederland.

Na de inzameling van de vuilniszakken, de handschoenen en afvalgrijpers vertrekt de groep richting het Leeghwaterpark. Alle deelnemers vanuit 13 verschillende wijken in Purmerend van de verzamelen in het amfitheater in het Leeghwaterpark. Ze worden feestelijk onthaald door het Dixieland Looporkest. Bij het inleveren van consumptiebon krijgt men een lunch. De lunch in het park bestaat uit drie broodjes, een banaan, een chocoladereep en een pakje drinken.

Angelique de Boer (50) heeft meegedaan aan de Priknick met een groep bestaande uit achttien deelnemers. Ze zit in een hardloopgroepje bij sportschool Weidevenne Sports. De Boer heeft zich opgegeven met haar groep. Ze heeft gelopen in de wijk Weidevenne. “Het viel mij mee qua afval. Desondanks zag ik wel veel blikjes, plastic zakjes en flesjes Desperados. Het opmerkelijkste wat ik tegenkwam, waren een afgebroken windscherm van een scooter en twee flessen voor de helft gevuld met sterke drank.”

Volgens De Boer waren er genoeg verbeterpunten, zoals meer vuilniszakken en betere verspreiding van haar groepje. Desondanks kijkt ze terug op een geslaagde dag. “Ik ben zeer tevreden als je ziet hoeveel afval in onze vuilniszakken zag. Ik ben blij dat ik op deze manier mijn steentje heb kunnen bijdragen aan een schonere maatschappij.”

Midden in het amfitheater is een podium gebouwd voor muzikale optredens van leerlingen uit groep 5 van basisscholen ’t Prisma en ’t Carrousel, het Waterlands Jeugdorkest. De middag wordt afgesloten met muzikale interactie onder leiding van Wouter Hakhoff. Er wordt bekend gemaakt dat er 300 deelnemers mee hebben gedaan aan de Priknick, verspreid over 13 wijken in Purmerend. In totaal is er 257 kg aan zwerfafval opgehaald.

De kinderen van basisscholen ’t Prisma, ’t Carrousel en het Waterlands Jeugdorkest zijn klaar voor hun optreden.

Uit de subjectieve Monitoring Zwerfafval 2018 blijkt dat Nederlanders zwerfafval als eerste probleem zien dat door de overheid moet worden aangepakt. Daarnaast geeft bijna de helft (47%) van de ondervraagden aan Nederland niet schoon te vinden. Slechts een kwart (23%) vindt Nederland schoon tot redelijk schoon. Uit het onderzoek blijkt ook dat 55-plussers Nederlanders niet schoon vinden qua zwerfafval. De groep 18-34 jarigen vindt Nederland het schoonst wat betreft zwerfafval. Als er wordt gekeken naar opleidingsniveau blijkt dat hoger opgeleiden Nederland schoner vinden dan lager opgeleiden en middelbaar opgeleiden.

De grond is bezaaid met papier, sigarettenpeuken en ander zwerfafval voordat de Priknick is begonnen.

Voor organisator Frans Wisman (70) overtreft de eerste editie van de Priknick zijn verwachtingen. “Dit is wat ik van tevoren gehoopt had. Ik had wel verwacht dat het goed zou komen, maar het moet nog wel even gebeuren. Het is een hele kluif om zo’n initiatief te organiseren.”

Tijdens de Priknick werden deelnemers ingedeeld op hun postcode. Daarom kon het voorkomen dat een groep uit negen man bestond, en dat er ook een gezelschap was bestaande uit achtentwintig man. Wisman: “Ik vind het vooral mooi om de variatie in mensen te zien. Groot, klein, jong of oud. Er heeft zelfs een groep Syrische statushouders mee geprikt.”

Volgens Wisman was het doel van de dag om mensen samen te laten prikken, samen picknicken en samen muziek te laten maken. “Dan krijg je een verbinding met elkaar. Mensen die elkaar anders niet zouden ontmoeten, hebben samen geprikt. Daarnaast wilden we met deze dag bewustwording creëren bij de deelnemers over het weggooien van zwerfafval.”

Wisman zou de Priknick in de toekomst willen herhalen, desondanks denkt hij dat volgend jaar te vroeg wordt. Hij hoopt over twee jaar weer een Priknick te kunnen houden. “We hebben een draaiboek gemaakt, in Nederland zijn er honderden verschillende Rotary Clubs. Die kunnen ons model in principe overnemen. Dan zou je een ‘Priknick’ op meerdere locaties kunnen houden, daar hopen we een beetje op.”